نکاتی درباره درمان آفت دهان

آفت دهان یک بیماری شایع است که ماهیت آن ایدیوپاتیک (ناشناخته) می باشد و همراه با زخم های آفتی مکرر دردناک در غشای مخاطی دهان، غیر کراتینه شده بوجود می آید. در ادامه ی این مطلب ما قصد داریم به بررسی و ارزیابی و درمان آفت دهان بپردازیم و نقش داروهای مختلف را در بهبود این بیماری بررسی کنیم.

علت آفت دهان چیست؟

برای اینکه به سراغ درمان آفت دهان برویم بد نیست ابتدا به بررسی علل بروز آفت دهان بپردازیم. علت بروز آن معمولا چند عامل می باشد، اما شایع ترین آن نقض در سیستم ایمنی بدن است. زخم های آفتی به دلیل عفونت های حاد ایجاد نمی شوند، بنابراین مسری نیستند. استوماتیت آفتی یا همان آفت دهان ممکن است در اثر استرس عاطفی یا فیزیولوژیکی، آلرژی یا حساسیت ایجاد شود. به عنوان مثال  سدیم لوریل سولفات( Sodium Laurylether Sulfate ) موجود در خمیر دندان و محصولات بهداشت دهان و غذاهایی مانند دارچین، پنیر، مرکبات، انجیر یا آناناس می تواند حساسیت زا باشد و موجب آفت دهان شود.

قرار گرفتن در معرض سموم (نیترات ها) در آب آشامیدنی، قاعدگی یا تغییر در میکروبیوم دهانی نیز می تواند در بروز این مشکل دخیل باشد. مشکل در جذب انتروپاتی یا بیماری سلیاک نیز ممکن است از دیگر عوامل بروز آفت دهان باشد. تا حدودی کمبودهای هماتینیک (آهن ، فولات ، ویتامین B6 و B12) نیز در بروز آفت دهان دخیل هستند اگرچه کمبودهای دیگری مانند ویتامین D، روی یا تیامین نیز ممکن است در علل بروز آفت دهان وجود داشته باشد.همچنین زخم های آفتی در افراد غیر سیگاری و سیگاری هایی که  ترک می کنند، شیوع بیشتری دارد و در افرادی که بهداشت دهان و دندان را رعایت می کنند، کمتر دیده می شود.

درمان آفت دهان

آفت دهان بیشتر در چه افرادی دیده می شود؟

آفت دهان تقریباً 20٪ از جمعیت عمومی را تحت تأثیر قرار می دهد. این بیماری در دختران و زنان و همچنین در بین طبقات اقتصادی مرفه و کشورهای پیشرفته شیوع کمتری دارد. به نظر نمی رسد نژاد، عاملی در بروز یا عدم بروز این بیماری باشد. سن شروع آن ممکن است در دوران کودکی باشد، اما بیشتر در دهه دوم و سوم زندگی شایع تر است و با افزایش سن کمتر دیده می شود. آفت دهان می تواند یک واکنش به سندرم بهجت، لوپوس اریتماتوز سیستمیک، آرتریت واکنشی یا بیماری التهابی روده  باشد. البته این اختلالات ممکن است در روند درمان آفت دهان براساس علائم و نشانه های سیستمیک کنار گذاشته شوند.

روند بروز آفت دهان در بدن به چه صورت است؟

در درمان آفت دهان باید بدانید زخم های آفتی در ابتدا و در درجه اول نتیجه اختلال عملکرد ایمنی به واسطه سلول T هستند، اما ممکن است شامل تخریب اپیتلیوم مخاطی با واسطه نوتروفیل و ماست سل باشند. ضایعات می توانند بدین واسطه در سلول ها تغییراتی داشته باشند، مانند افزایش در اینترفرون گام، فاکتوز، نکروز، تومور، آلفا و اینترلوکین ها. این فرآیند التهابی منجر به ایجاد یک غشای کاذب می شود که حاوی ترشح فیبرینوس، باکتری ها، سلول های التهابی و سلول های مخاطی نکروز است.

زخم های آفتی در مخاط دهان غیر کراتینه شده در امتداد سطوح لب و باکال، کام نرم، کف دهان، سطح شکمی یا جانبی زبان، لوزه ، لثه آزاد مجاور دندان و لثه آلوئولار در استخوان فک بالا و فک پایین مشاهده می شود. در مقابل زخم های ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) شامل سطوح مخاطی کراتینه شده مانند لثه متصل شده و پشتی زبان، لب ها و کام سخت است.

علائم بروز آفت دهان چیست؟

بیماران ممکن است یک یا دو روز قبل از شروع زخم متوجه یک برآمدگی ناراحت کننده همراه با سوزش در دهان شوند. تب، بثورات پوستی، سردرد یا لنفادنوپاتی به طور معمول وجود ندارد و این علائم تشخیص متفاوتی مانند سندرم هرپانژینا یا PFAPA (تب دوره ای، فارنژیت، آدنیت و زخم دهانی) را نشان می دهد.

در معاینه جسمی بیماران مبتلا به آفت دهان ظاهر خوبی دارند و تب ندارند. علائم بالینی کم آبی بدن، به ویژه در نوزادان و کودکان مهم است. زخم های آفت دهان به عنوان ضایعات کاملا منقطع با زخم نکروز مرکزی با ترشح فیبرین خاکستری و احاطه شده توسط هاله قرمزرنگ در مخاط دهان غیرکراتینه شده، وجود دارد.

درمان آفت دهان

روش های درمان آفت دهان چیست؟

برای درمان می توانید از داروهای موضعی مانند:

_بی حس کننده های موضعی (بنزوکائین)

_پوشش یا عوامل انسداد (بیسموت ساب سالسیلات، سوکرالفات، سیاواکریلات 2 اکتیل)

_ضد عفونی کننده ها (کلرهگزیدین گلوکونات و پراکسید هیدروژن)

_داروهای ضد التهابی مانند گلوکوکورتیکواستروئیدها (کلوبتازول، دگزامتازون، فلوسینونید و تریامسینولون)

_آملکسانوکس و مهارکننده های متالوپروتئاز (ضد میکروبی تتراسایکلین، داکسی سایکلین یا مینوسیکلین)

_عسل و عوامل تقویت کننده سیستم ایمنی بدن استفاده کنید.

یک رویکرد گام به گام دیگر در درمان آفت دهان شامل بیهوشی موضعی و حذف عوامل انسدادی یا ضد عفونی کننده اولیه برای تسکین علائم در موارد جزئی است. درمان تجربی ممکن است شامل محصولات گیاهی مختلف یا خشک کننده های موضعی (مانند تنتور بنزوئین)، کوتر (مانند استفاده از نیترات نقره)  باشد. لیزر درمانی ممکن است برای درمان موارد شدید آن موثر باشد. بهداشت مناسب دهان ممکن است از افزایش بیماری جلوگیری کند. مکمل های غذایی حاوی آهن، روی یا ویتامین های B1 ، B2 ، B6 ، B12 یا C ممکن است در افرادی که کمبود این مواد دارند مفید باشد. داشتن رژیم بدون گلوتن فقط برای افرادی که مبتلا به بیماری سلیاک هستند، مهم است.

برای اطمینان بیشتر از درمان آفت دهان و عدم بازگشت آن باید بهداشت دهان و دندان را رعایت کرده و از آسیب موضعی با محصولات بهداشت دهان و دندان خودداری کنید. در صورت شناسایی کمبود ویتامین یا مواد معدنی از مکمل های غذایی استفاده کنید. تا حد امکان از مصرف غذاهای محرک، استرس عاطفی یا فیزیولوژیکی دوری کنید.

مفالات مرتبط:

نکاتی برای حفظ سلامت دهان و دندان

0 دیدگاه

  • تا کنون دیدگاهی ثبت نشده است...اولین نظر دهنده باشید !

دیدگاه شما

ارسال دیدگاه